VU Campus
ZUIDAS AMSTERDAM

Studio Hartzema werkt sinds 2005 voor de Vrije Universiteit en VUmc als adviseur op het gebied van stedebouw, landschap en architectuur. VU en VUmc zijn gelegen op de VU Campus als onderdeel van Zuidas, Amsterdam.

Stedenbouwkundige maquette VU Campus

Het Masterplan voor de VU Campus beschrijft de ambities, uitgangspunten en randvoorwaarden voor de ruimtelijke ontwikkeling. De campus is een plek waar de VU en VUmc de samenleving ontmoeten. Deze is onderdeel van de stad, goed verbonden met de wereld en georiënteerd op de maatschappelijke omgeving. Dat maakt de gewenste kruisbestuiving mogelijk tussen wetenschap en bedrijfsleven en schept de voorwaarden voor inhoudelijke ontwikkeling. Studenten,medewerkers, patiënten en bezoekers vinden hier een aantrekkelijke omgeving. Deze campusontwikkeling wordt gedragen door drie pijlers: de campus verbindt, nodigt uit tot ontmoeting en is slim geordend. Duurzaamheid is daarbij het uitgangspunt.

"De opgave is veelal tweeledig; enerzijds wordt ingezet op uitstraling en uitwisseling met de omliggende stad, anderzijds wordt vormgegeven aan een samenhagend en betekenisvol collectief."
Masterplankaart VU Campus
"Alle gebouwen op de campus grenzen direct aan de openbare ruimte. Entrees zijn goed herkenbaar. Publieksgerichte functies komen zoveel mogelijk in de plinten van de gebouwen: de laag op het straatniveau."
Impressie Campusplein VU
Impressie Botanische tuin VUmc
"Het Campusplein VU vormt de levendige en karaktervolle huiskamer voor de universiteit, terwijl de Botanische tuin VUmc een betekenisvolle, verstilde plek is – een plek voor bezinning"
VU Campus in Zuidas

De campus krijgt een aantrekkelijke openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeting en kennisuitwisseling. Deze samenhangende buitenruimte bestaat uit een structuur van hoofdstraten en een netwerk van herkenbare secundaire verbindingen met betekenisvolle pleinen en plekken. De campus is een samenhangende stedelijke omgeving die naadloos aansluit op het omliggende gebied en waarbinnen iedere plek uniek is. Dat biedt een breed palet aan omgevingskwaliteiten die gebouwen en functies een plaats op de campus geven.

Een netwerk van plekken en pleinen verbindt de VU Campus met Zuidas
"Een mix aan functies, een breed palet aan voorzieningen en een aantrekkelijke openbare ruimte dragen bij aan een levendige campus."
Vertikale gelaagdheid van functies in de gebouwen

De VU en VUmc trekken bij de verdere ontwikkeling van de campus samen op. Waar dat kan, worden activiteiten gebundeld en geoptimaliseerd. Niet alleen van de VU en VUmc, maar ook van andere partijen. Deze samenhang krijgt een ruimtelijke vertaling: functies die nauw met elkaar te maken hebben, komen dichtbij elkaar. Dat leidt tot een optimalisatie van ruimte in de gebouwen en in het gebied als geheel. Het levert betere resultaten voor multidisciplinair onderzoek en een sterker profiel naar de buitenwereld.

Gegevens

Opdrachtgever
Vrije Universiteit en VUmc
Type opdracht
Stedenbouwkundig Masterplan
Omvang
40 ha., 960.000 m2 bvo
Looptijd
2005-heden
Status
in ontwikkeling
Supervisor
Henk Hartzema, Carin van der Wal
Ontwerpteam
Anne Zekveld (projectleider), Federica Francalancia, Ruben Sannen, Lucia Macrí, Mariana Brito, Alice Pokorna, Federico Gambi, Davide Benini, Michiel Burgerhout

Uitwerkingen

Supervisie

Henk Hartzema vormt samen met Carin van der Wal een team dat sinds 2012 de integrale kwaliteitsbewaking van de Vrije Universiteit onder zijn hoede heeft. De opdracht behelst het toetsen van projecten op het vastgestelde stedenbouwkundig kader. Daarnaast is studio Hartzema sinds 2006 betrokken als superviseur bij de diverse ontwikkelingen van VUmc. Het betreft voor beide partijen bouwkundige projecten, maar ook bij de ontwikkeling en materialisering van het ontwerp van de buitenruimte wordt geadviseerd binnen de kwalitatieve kaders van de VU Campus ontwikkeling.

 

Opdrachtgever: Vrije Universiteit en VUmc
Looptijd: 2006-heden
Status: doorlopend

Botanische tuin

De huidige Hortus uit 1967 is uitgegroeid tot een collectie van zo’n 6.000 soorten. Er is een collectie bijbelse planten, winterharde varens, succulenten, kuipplanten en bijzondere bomen. Door de afbouw van de wetenschappelijke functie zal de tuin een omvorming ondergaan tot een open botanische tuin, meer onderdeel van de VU Campus. Een deel van de kassen wordt hiervoor gesloopt en een hoek uit de tuin verdwijnt t.b.v. nieuwbouw voor VUmc.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit
Looptijd: 2014
Omvang: 5.530 m2
Status: doorlopend (afgerond DO)
Projectteam: Anne Zekveld, Federica Francalancia,
Ruben Sannen, Lucia Macri­

Copijn tuin- en landschapsarchitecten, vrijwilligers

Kaderstelling openbare ruimte

De buitenruimte van de VU Campus wordt vormgegeven door zowel de Vrije Universiteit, VUmc en dRO Amsterdam. Dit kaderstellend document dient als leidraad voor de inrichting ervan. De drie doelstellingen zijn; het faciliteren van ontmoeting, het creëren van samenhang en het realiseren van een duurzame omgeving welke hebben geresulteerd in twaalf uitgangspunten. De buitenruimte is daarnaast strategisch opgedeeld om de verantwoordelijkheid per partij weer te geven. Als laatste worden de bouwstenen van de inrichting benoemd in de bijlage.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit en VUmc
Looptijd: 2013
Omvang: plangebied 40 ha.
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider),
Federica Francalancia

Look & Feel P3

P3 is een 3-laagse ondergrondse parkeergarage en voorziet in 600 parkeerplaatsen in het hart van de VU Campus. Studio Hartzama heeft imput geleverd voor de architectonische kwaliteit middels ontwerpen, 3D visualisatie en referenties. In eerste instantie hebben vooral de technische aspecten aandacht gekregen, later is invulling gegeven aan de ”look & feel” van de parkeergarage als een volwaardig onderdeel van het ontwerp. Deze co-productie is afgerond in voorjaar 2014 met de oplevering door ABT van het Technisch Ontwerp.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit
Looptijd: 2013-2014
Omvang: 600 parkeerplaatsen
Status: in uitvoering
Projectteam: Michiel Burgerhout, Federico Muratori,
Mariana Brito

In samenwerking met ABT Delft, Royal Haskoning DHV

Middenstrook

De middenstrook vormt een belangrijke schakel in het stedenbouwkundig weefsel van de Zuidas. Het is de ”steppingstone” tussen de VU campus, de Zuidas en de binnenstad. Ook komen hier beide ontwikkelende partijen elkaar tegen in het realiseren van een health & lifescience cluster en een woonomgeving. Deze bepalende ligging is de onderlegger voor de ruimtelijke hoofdopzet. Een centraal plein maakt de luwe interne verbinding terwijl rondom publieke plinten aansluiten op de stad.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit
Looptijd: 2013-2014
Omvang: 266.000 m2 bvo, 5,5 ha.
Status: doorlopend
Projectteam: Ruben Sannen, Anne Zekveld,
Federica Francalancia, Mariana Brito

In samenwerking met Inbo

Masterplan VU

Dit Masterplan is een uitwerking van de Blauwdruk VU en beschrijft de randvoorwaarden voor de ruimtelijke ontwikkeling van de stadscampus VU. De stadscampus verenigt de verbinding met de omgeving én de academische eigenheid door een viertal pijlers te hanteren: 1. de verbinding met de stad 2. de openbare ruimte als drager van ontmoeting 3. een kleine korrel 4. een gelaagde functionele ordening De stadscampus heeft met het centraal gelegen Campusplein een kloppend hart, maar ook een herkenbare uitstraling naar buiten.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit
Looptijd: 2013
Omvang: 500.000 m2 bvo, 10,5 ha.
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld, Alice Pokorna

In samenwerking met Karres & Brands

Colonnade

De overgang van de bebouwing rond de Botanische tuin met deze tuin wordt gemaakt met een 4,2 meter brede en twee verdiepingen hoge Colonnade. De Colonnade is beeldbepalend en rijgt de diverse gebouwen en functies van VUmc aaneen. Daarmee wordt ook de verbinding gelegd voor voetgangers en bezoekers op de BG, voor medewerkers op +1 en voor logistiek op -1. De toegepaste driehoekige vorm van de kolommen biedt de interne ruimte van de Colonnade beschutting, maar is uitnodigend naar buiten.

Opdrachtgever: VUmc
Looptijd: 2012-heden
Omvang: 3.200 m2
Status: afgerond bestek
Projectteam: Anne Zekveld (projectarchitect),
Ruben Sannen, Michiel Burgerhout,
Federica Francalancia, Alice Pokorna, Federico Gambi

Technische uitwerking: Wiegerinck architecten
Adviseurs: Royal HaskoningDHV

Atrium

Het Atrium wordt de nieuwe hoofdentree van VUmc en is gelegen tussen DCVUmc en het Imaging Center aan de Van der Boechorststraat. Daarnaast vormt het de openbare toegang tot de Botanische tuin, centraal gelegen in het complex. Het Atrium speelt hiermee een dubbelrol. Enerzijds is het de drempelloze en gastvrije toegang tot de zorg, anderzijds wordt de overgang gemarkeerd tussen de dynamiek van de stad en de rust en verstilling die gezocht wordt in de tuin. Deze bijzondere positie vraagt om een architectuur die zich verzelfstandigd van de aangrenzende gebouwen.

Opdrachtgever: VUmc
Looptijd: 2012-2014
Omvang: 17.500 m2, 60.7000 m2 bvo
Projectteam: Ruben Sannen (projectleider),
Michiel Burgerhout, Federica Francalancia,
Tomasso Sartorio, Andres Cubillo

Technische uitwerking: Wiegerinck architecten
Adviseurs: Royal HaskoningDHV

Masterplan VUmc

Het Masterplan VUmc geeft vorm aan de wens van het ziekenhuis te groeien, met meer aandacht voor de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte, zonder de noodzaak van een soepel draaiende logistiek uit het oog te verliezen. Daartoe is de huisvestingsopgave vertaald in vier ruimtelijke speerpunten;

  • optimale logistieke organisatie
  • het maken van “Brightsites”
  • maximale flexibiliteit
  • relatie met de omgeving

Deze speerpunten geven samen randvoorwaarden voor de verdere uitwerkingen van zowel de gebouwen als inrichting van de buitenruimte.

Opdrachtgever: VUmc
Looptijd: 2012
Omvang: 460.000 m2 bvo – 11,5 ha.
Status: afgerond en in uitvoering
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider),
Alice Pokorna, Federico Gambi

Zorgtuin VUmc

De Zorgtuin is een besloten, betekenisvolle tuin van 100 x 100 meter, centraal gelegen binnen VUmc. De tuin heeft een structurerende functie en vormt een contrast met de dynamische context van Zuidas. Het verstilde, groene karakter biedt medewerkers, patienten en bezoekers de mogelijkheid tot reflectie en geeft daarmee invulling aan het begrip transformatie, welke kenmerkend is voor de verschillende veranderprocessen in een medische omgeving. Daarmee wordt de Zorgtuin één van belangrijkste Brightsites van VUmc.

Opdrachtgever: VUmc
Looptijd: 2012
Omvang: 1 ha.
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider),
Alice Pokorna, Federico Gambi

Deze studie is in samenwerking uitgevoerd met Hans Westerveld

Uitvoeringsbesluit

In het Uitvoeringsbesluit (concept juni 2010) worden de ruimtelijke en programmatische randvoorwaarden vastgelegd voor de ontwikkeling van het Amsterdam Kenniskwartier. Hierin worden heldere kaders gecombineerd met vrijheid en flexibiliteit binnen de kavels. Dit geeft de mogelijkheid sterk te sturen op een programmatische mix. Dit is een uitdrukkelijke doelstelling die zo bijdraagt aan het levendige en urbane karakter van het kwartier.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit en VUmc
Looptijd: 2010
Omvang: Nieuwbouw kenniskwartier: 1.034.000 m2 bvo
VU totaal: 500.000 m2 bvo
VUmc totaal: 460.000 m2 bvo
plangebied: 45 ha.
Status: afgerond en in uitvoering
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider),
Alice Pokorna

Dit document is opgesteld in samenwerking met dRO Amsterdam

Download hier het Uitvoeringsbesluit

Duurzaamheid VU

De Vrije Universiteit is als instelling gericht op behoud en verspreiden van kennis voor een betere toekomst. In fysieke zin zal de VU Campus zich steeds verder openen naar de stad en wordt daarmee een ontmoetingsplaats voor een grote diversiteit aan mensen en opvattingen. Dit document beschrijft de duurzaamheidsambities voor de Vrije Universiteit op stedenbouwkundig- en gebouwnivo, en formuleert de aanpak op het gebied van energetische duurzaamheid en flankerend beleid.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit
Looptijd: 2010-2011
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider),
Alice Pokorna

Cancer Center Amsterdam

De nieuwbouw van het Cancer Center zal het huidige tijdelijke CCA gebouw langs de A10 vervangen en krijgt een nieuwe prominente plek aan de De Boelelaan, waarmee het één van de visitekaartjes van VUmc wordt. Het gebouw huisvest verschillende functies zoals onderzoek, kantoor- en ontmoetingsruimte en sluit met een openbare plintfunctie aan op het stadsweefsel. Daarnaast zal het CCA onderdeel gaan uitmaken van de ring van gebouwen rondom de Zorgtuin van VUmc.

Opdrachtgever: VUmc
Looptijd: 2011
Omvang: 10.000 m2 bvo, kavel 1.220 m2
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider),
Federico Gambi

Beeldkwaliteit VUmc

Het VUmc maakt momenteel een transitie door van een doorgaande uitbreiding van het oorspronkelijke complex naar een groei waarin een grotere mate van zelfstandigheid van gebouwen te herkennen is. Deze zelfstandigheid komt tot uiting in herkenbare gebouwen waarin een duidelijk afgebakend programma op een bouwkundig eigen manier wordt gerealiseerd. Het Imaging-gebouw is het eerste gebouw in deze nieuwe ontwikkeling. De samenhang zal worden bereikt door het leggen van uitstekende logistieke verbindingen en een herkenbaar ontwerp van de structuur van de openbare ruimte.

Opdrachtgever: VUmc
Looptijd: 2009-2010
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider),
Alice Pokorna, Federico Gambi

Beeldkwaliteit VU

Voor de ontwikkeling van de stadscampus VU is beeldkwaliteit van cruciaal belang. De Vrije Universiteit kiest er voor integraal onderdeel te worden van de omliggende stad, maar wil tegelijkertijd herkenbaar zijn als universitaire campus Daarom zal er op een inventieve en consequente manier aan de uitstraling van de VU gewerkt gaan worden en is een bindende rol weggelegd voor de buitenruimte. De Campus kenmerkt zich door ”eenheid in verscheidenheid”; waar de diverse kleinere gebouwen in het gelid staan met een diversteit aan functies. Dit wordt gezien als grote kwaliteit en geeft uitdrukking aan de cultuuromslag die zich zal voltrekken.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit
Looptijd: 2010-2011
Omvang: 17.500 m2, 60.7000 m2 bvo
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider),
Alice Pokorna, Federico Gambi, Davide Benini

Blauwdruk VU

Vooruitlopend op het Masterplan VU is een Blauwdruk opgesteld – een zorgvuldig opgezette technische en rekenkundige toets voor het gewenste ontwikkelprogramma op het terrein van de Vrije Universiteit. In concreto een verdeling van het programma zoals vastgelegd in de Samenwerkingsovereenkomst tussen VU en Gemeente Amsterdam (+/-500.000m2) over de beschikbare plots. De toets geeft inzicht in de capaciteit, kwaliteit en de flexibiliteit van het programma. Blauwdruk VU beschrijft geen marsroute, maar de kaders waarbinnnen ontwikkelingen kunnen plaatsvinden.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit
Looptijd: 2010
Omvang: 10,5 ha.
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider), Alice Pokorna

 

Studie herontwikkeling Polikliniek

Het Polikliniekgebouw van VUmc uit de jaren 80 wordt als vol en onoverzichtelijk ervaren. Het kan op de middellange termijn een kwaliteitsverbetering ondergaan door een nieuwe structuur van publieke ruimtes en gangen aan te brengen binnen het bestaande neutrale grid. Hierdoor is een transformatie mogelijk zonder ingrijpende constructieve ingrepen, komen de kwaliteiten van het gebouw meer naar boven en kunnen bestaande programmaonderdelen in het gebouw herschikt of geclusterd worden.

Opdrachtgever: VUmc
Looptijd: 2008-2009
Omvang: 53.660 m2 bvo, kavel: 13.250 m2
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider), Laure Brusset,
Dik Houben

 

 

Halgebied Hoofdgebouw

Het hoofdgebouw is groot, kent een zeer divers gebruik en heeft de structuralististische eigenschappen van een gebouw uit de jaren 70. De studie stelt dat kwaliteitsimpulsen nodig en mogelijk zijn met behoud van de huidige structuur van het gebouw. De verbeteringen zijn thematisch als volgt aan te duiden: – duidelijkere structuur, openbaar en gevariëerd – meer zicht en licht, een extraverte omgeving en contact met de campus – betere uitstraling, de universiteit van vandaag.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit
Looptijd: 2008
Omvang: 5.000 m2
Status: afgerond
Projectteam: Michiel Burgerhout (projectleider),
Laure Brusset, Dik Houben
In samenwerking met: Op ten noort blijdenstein

 

 

 

 

De Stadscampus

Dit referentieonderzoek gaat in op de wisselwerking tussen universiteit en stad. Met het benoemen van de betrokkenheid bij Zuidas enerzijds en het benoemen van de campus anderzijds, prioriteert de VU zowel de interne (collectief) als de externe (context) relaties. Deze intrigerende tegenstelling heeft geleid tot het benoemen van de uitersten en worden geplaatst op twee assen;

Relatie met de context: geïntegreerd, zelfstandig
vormgeven aan het collectief: herkenbare uitstraling, kloppend hart

Iedere universiteit is te positioneren langs deze twee assen aan de hand van de kenmerkende ruimtelijke eigenschappen.

Opdrachtgever : Vrije Universiteit
Looptijd : 2007
Status : afgerond
Projectteam : Anne Zekveld (projectleider), Kristine Pelzer,
Piotr Bujas

 

 

Optimalisatie VU-kwartier

Vrije Universiteit, VUmc en hogeschool Inholland hebben gezamenlijk de ambitie om met de gemeente Amsterdam invulling te geven aan het begrip Kennispoort, de westelijke flank van Zuidas. De ruimtelijke onderlegger zet de beschikbare middelen (functiemenging, wonen, verkeer, water) in om een dynamisch stedelijk weefsel te maken rondom onderwijs en zorg. De Buitenveldertselaan en de De Boelelaan worden vitale stadsstraten met brede stoepen en voorzieningen. Een stelsel van pleinruimtes, waarvan het Academieplein het hart vormt, schept ruimte en legt verbindingen met de omgeving.

Opdrachtgever : Vrije Universiteit, VU medisch centrum,
Hogeschool INHolland
Looptijd: 2006-2007
Omvang: Plangebied: 45 ha.
Totaal Kennispoort: 1.253.000 m2 bvo
VU: 382.000 m2 bvo
VUmc: 389.000 m2 bvo
INHolland: 105.800 m2 bvo
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider), Alon Halifa,
Ilinca Maican, Twan Haanen

In samenwerking met: Boer & Croon en Brink Groep

 

Verkenning Kennisdistrict Zuidas

Zuidas en Vrije Universiteit/VUmc vormen tot 2006 twee gescheiden ontwikkelingen. Het bewustzijn groeit dat VU en VUmc in hun omgeving een belangrijke stedenbouwkundige, maar ook maatschappelijke rol innemen beide partijen wensen de (ver)banden met de stad aan te halen. Deze stedenbouwkundige verkenning gaat in op de vraag of Zuidas het openbare karakter van een stadscentrum kent met de daarbij horende thema’s en anderzijds om de vraag of een kennisdistrict van Vrije Universiteit, VUmc en allianties hieraan een bijdrage kunnen leveren.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit
Looptijd: 2006
Omvang: 270 ha.
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider), Dorien Braam,
Alon Halifa, Ido Laor

 

Masterplan VUmc

Het Masterplan VUmc geeft vorm aan de wens van het ziekenhuis te groeien, met meer aandacht voor de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte, zonder de noodzaak van een soepel draaiende logistiek uit het oog te verliezen. Niet een uitdijende bebouwingsmassa en restruimtes met een perifeer karakter, maar juist de duurzame en karaktervolle stedelijke bebouwing worden beeldbepalend. Daarom wordt een scherp contrast gezocht tussen buitenruimte en bebouwing en tevens beter onderscheid gemaakt tussen plekken voor logistiek en ruimtes voor voetgangers.

Opdrachtgever: VUmc
Looptijd: 2005-2006
Omvang: 11,5 ha, 204.000 m2 BVO
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider, Alon Halifa,
Ido Laor

 

 

Campusplan

Het ontwerp van de campus van de Vrije Universiteit geeft vorm aan de samenhang van de universitaire ”Community of Learners”. Ten opzichte van de huidige, relatief introverte situatie met facultaire gebouwen en een grotendeels verharde buitenruimte, wordt ingezet op meer uitstraling en uitwisseling. Het parkeren verdwijnt van het middenplein en de campus wordt lommerrijk groen ingericht. Interdisciplinaire functies zoals studeerplekken, restauratieve voorzieningen en representatie worden geconcentreerd in gebouw(delen) die gelegen zijn aan het hart van de campus, het onderwijsplein.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit
Looptijd: 2005-2006
Omvang: Plangebied 14,5 ha., 324.000 m2 bvo
Status: afgerond
Projectteam: Anne Zekveld (projectleider), Mattia Arigoni,
Ido Laor

Eerste schetsen

Studio Hartzema is gevraagd na te denken over de stedenbouwkundige rol die de Vrije Universiteit speelt in haar veranderende omgeving. In de jaren 60 heeft de universiteit zich in Buitenveldert gevestigd, toen nog gelegen in de weilanden, terwijl ze tegenwoordig wordt omringd door Zuidas. Daarnaast wil VU invulling geven aan meer samenhang tussen de gebruikers en de gebouwen.

Opdrachtgever: Vrije Universiteit
Looptijd: juni 2005
Status: afgerond
Projectteam: Ido Laor

 

Alle werken